Bruksizm, çiğneme dışında dişlerin sıkılması ya da gıcırdatılması anlamına gelir. Sıklıkla uyku esnasında ortaya çıkarken, uyanık olunan zamanlarda da bruksizm görülebilir. Genellikle birçok insan, dişlerini sıktığının ya da gıcırdattığının farkında değildir. Diş gıcırdatma, dişlerin birbirine sürtmesi ve çiğneme hareketi yapılmasıdır. Diş sıkma ise dişlerin sıkıca bir arada tutulması ve ileri geri hareket olmadan kasların kasılı kalmasıdır. Bruksizm yüz ve çene ağrısına, çenede kasılmaya, sertleşmeye ve baş ağrılarına yol açabilir. Uzun vadede dişlerin gıcırdatılması çene eklemlerinde hareket kısıtlılığına, diş ve diş eti rahatsızlıklarına neden olabilir.
Belirtileri
- Sabahları çene ve yüz kaslarında ağrı veya yorgunluk hissi
- Baş ağrıları, özellikle şakaklarda
- Dişlerde aşınma veya kırılma
- Çene ekleminde tıklama ya da hareket kısıtlılığı
- Uyku kalitesinde düşüş
- Partnerin diş gıcırdatma sesi duyması
Nedenleri
- Stres ve Kaygı: Bruksizm, genellikle baskı altında olan kişilerde görülür.
- Uyku Bozuklukları: Uyku apnesi gibi rahatsızlıklar bruksizme eşlik edebilir.
- Diş Hizasızlıkları: Çene ve diş yapısındaki problemler bu durumu tetikleyebilir.
- Genetik Faktörler: Ailede bruksizm öyküsü olan kişilerde risk daha yüksektir.
- Sigara, Kafein ve Alkol Tüketimi: Özellikle akşam saatlerinde aşırı tüketim bu durumu kötüleştirebilir.
Tedavi Yöntemleri
- Stres Yönetimi: Meditasyon, nefes egzersizleri ve psikolojik destekle stresi kontrol altına almak.
- Gece Plağı (Splint): Dişlerin aşınmasını önlemek için kullanılan bir apareydir.
- Fizik Tedavi: Çene kaslarını gevşetmeye yönelik egzersizler veya masajlar.
- Diş Tedavileri: Çene hizası bozukluğu varsa ortodontik tedavi gerekebilir.
- Botoks Uygulaması: Çene kaslarının aşırı çalışmasını önlemek için kullanılan bir yöntemdir.
Bruksizm tedavi edilmezse uzun vadede çene eklem sorunlarına, diş kaybına ve yaşam kalitesinde düşüşe neden olabilir. Eğer bu durumdan şüpheleniyorsanız bir diş hekimi veya psikologdan destek almanız önemlidir.